• jakie badania w 2 trymestrze ciąży

Drugi trymestr ciąży to w opinii wielu kobiet jeden z najprzyjemniejszych okresów oczekiwania na dziecko. Uciążliwe dolegliwości towarzyszące często ciężarnym w pierwszych trzech miesiącach ustępują, a obawy dotyczące utrzymania ciąży nieco słabną. Większy komfort psychiczny i lepsze samopoczucie nie mogą jednak iść w parze z brakiem lekarskiej kontroli nad prawidłowym przebiegiem ciąży. Również od czwartego do szóstego miesiąca trzeba bowiem wykonać szereg badań analizujących zarówno stan zdrowia przyszłej mamy, jak i rozwijającego się dziecka. Jakie badania w 2 trymestrze ciąży czekają zatem ciężarną?

Badania kontrolne w 2 trymestrze ciąży – dlaczego są ważne?

Pierwsze trzy miesiące ciąży często charakteryzują się obawą o jej utrzymanie, a nierzadko również nieprzyjemnymi dolegliwościami odczuwanymi przez kobietę ciężarną. Aspekty te sprawiają, że przyszła mama jest bardziej skłonna do sumiennego zgłaszania się na badania w pierwszym trymestrze. Natomiast w momencie, w którym kobieta zaczyna odczuwać ulgę zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym, może założyć, że stała kontrola lekarska nie jest jej już tak potrzebna. Nic bardziej mylnego. Bowiem to właśnie w drugim trymestrze ciąży może dojść do zaburzeń, które będą stanowiły bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia samej kobiety, a także będą wpływać na prawidłowy rozwój dziecka. Należy pamiętać, że ciąża to bardzo duże obciążenie dla organizmu przyszłej matki, w którym każdego tygodnia dochodzi do szeregu zmian.

Badania w drugim trymestrze ciąży pozwalają odpowiednio wcześnie wykryć takie schorzenia, jak cukrzyca ciążowa, czy nadciśnienie tętnicze. Nadmierne stężenie glukozy we krwi matki może skutkować konsekwencjami dla rozwijającego się płodu, a więc zbyt dużą (makrosomia) lub zbyt małą (mikrosomia) wagą urodzeniową, prowadzić do wrodzonych wad narządów wewnętrznych, a nawet wywołać poronienie. W przypadku ciężarnej może dochodzić do nawracających, ostrych infekcji dróg moczowych, zbyt dużej ilości płynu owodniowego (wielowodzie), a także do nadciśnienia tętniczego. To ostatnie sprzyja natomiast wielu powikłaniom, takim jak stan przedrzucawkowy i rzucawka, które każdego roku powodują zgon ok. 500 tys. dzieci w wieku prenatalnym i 70 tys. kobiet ciężarnych na całym świecie. W związku z powyższym, przebywanie pod stałą kontrolą lekarza również w drugim trymestrze ciąży, jest kluczowe.

Jakie badania ginekologiczne?

Drugi trymestr ciąży przypada na okres od 14 do 27 tygodnia ciąży. Choć przez wiele kobiet czas ten określany jest jako najprzyjemniejszy ze wszystkich 9-ciu miesięcy, to właśnie wtedy w organizmie ciężarnej dochodzi do szeregu istotnych zmian, które kobieta może dostrzec gołym okiem. Powiększający się obwód brzucha, biustu, a także takie dolegliwości, jak zaparcia, zgaga, bóle kręgosłupa, to tylko niektóre z aspektów towarzyszących tym tygodniom. W trakcie drugiego trymestru ciąży kobieta powinna pojawić się na badaniach ginekologicznych 3 razy w miesiącu. Podczas tych wizyt lekarz wykona szereg analiz, celem skontrolowania, czy zdrowie zarówno przyszłej mamy, jak i rozwijającego się dziecka jest niezagrożone. Badania ginekologiczne w drugim trymestrze ciąży, które powinny zostać wykonane u każdej ciężarnej, to:

  • wywiad lekarski, podczas którego kobieta powinna opowiedzieć o swoich obawach, ewentualnych dolegliwościach, niepokojących aspektach, które zauważyła u siebie w kontekście ciąży;
  • mierzenie ciśnienia krwi – kontrola w kierunku wykrycia symptomów nadciśnienia tętniczego;
  • oznaczenie masy ciała celem kontroli nad prawidłowym przybieraniem na wadze;
  • ogólne badanie ginekologiczne;
  • specjalistyczne badanie położnicze – wykonywane celem oceny wysokości dna macicy oraz wymiarów macicy;
  • badanie czynności serca płodu;
  • badanie cytologiczne (jeśli nie zostało wykonane w pierwszym trymestrze ciąży);
  • badanie czystości pochwy celem oceny mikroflory bakteryjnej narządu rodnego.

USG w drugim trymestrze

Jednym z najważniejszych badań, jakiemu powinna poddać się kobieta będąca pomiędzy 18 a 22 tygodniem ciąży, jest badanie ultrasonograficzne – USG. Drugi trymestr to ten czas, w którym organy wewnętrzne płodu, a więc mózg, serce, płuca, nerki są na tyle rozwinięte, iż lekarz może skontrolować ich funkcjonowanie i strukturę. Dodatkowo diagnosta ocenia ogólną anatomię płodu pod kątem wad wrodzonych. Kontrolowana jest budowa główki, klatki piersiowej, jamy brzusznej, kończyn górnych i dolnych. Podczas badania USG lekarz ocenia także masę płodu, ułożenie łożyska oraz ilość płynu owodniowego. Wszystkie te aspekty pozwalają stwierdzić, czy ciąża przebiega prawidłowo i nie ma ryzyka wystąpienia wad wrodzonych u dziecka (oczywiście z określoną dozą prawdopodobieństwa).

Jakie badania krwi w drugim trymestrze ciąży?

Badania w drugim trymestrze ciąży mają za zadanie możliwie jak najwcześniej wykryć ewentualne nieprawidłowości w organizmie kobiety, które mogłyby przyczynić się do powstania zagrożenia zarówno dla zdrowia i życia przyszłej matki, jak również jej dziecka. Jednym z takich badań jest morfologia krwi, którą należy wykonać pomiędzy 15 a 20 tygodniem ciąży. Lekarz może zlecić także wykonanie dodatkowych analiz jeżeli u przyszłej matki występuje w grupie krwi czynnik Rh-, bądź podczas badań wykonanych w pierwszym trymestrze okazało się, że u ciężarnej stwierdzono ujemne przeciwciała IgG.

Testem, który należy wykonać pomiędzy 24 a 28 tygodniem ciąży, jest badanie obciążenia glukozą (DTTG), które polega na ocenie stężenia tej substancji we krwi matki po uprzednim podaniu jej doustnie od 50 do 75 g tego związku. Co bardzo ważne, test obciążenia glukozą u ciężarnych nie musi być wykonywany na czczo, jeżeli jednak okaże się, że konieczne jest wykonanie ponownej próby (wynik przekroczył normę), to wówczas pacjentka bezwzględnie nie może przyjąć wcześniej żadnych pokarmów lub napojów innych niż woda. Badanie trwa kilka godzin. Prawidłowy poziom glukozy na czczo wynosi 105 mg/dl. Po godzinie od przyjęcia 50 g cukru powinien on przyjąć wartość do 140 mg/dl. Jeżeli okaże się, że otrzymany wynik będzie przekraczał wskazaną wyżej normę stężenia, lekarz wykona test powtórnie, tym razem po podaniu pacjentce 75 g glukozy.

Badania moczu w drugim trymestrze

W drugim trymestrze ciąży, raz w miesiącu kobieta powinna oddawać do analizy mocz, aby w porę wykluczyć występowanie bakterii mogących prowadzić do infekcji dróg moczowych. Co ważne, podczas analizy moczu ciężarnej pod uwagę brany jest także poziom białka, gdyż jego niewłaściwe stężenie (białkomocz) może świadczyć o nadciśnieniu. Istotne jest, aby po odebraniu wyników przyszła mama zgłosiła się po ich interpretację do lekarza prowadzącego. Tym niemniej warto, aby wiedziała, co mogą oznaczać poszczególne wskaźniki charakterystyczne dla analizy moczu:

  • Zabarwienie – jeżeli mocz nie jest jasnożółty lub słomkowy, może to być sygnał świadczący o nieprawidłowej pracy nerek lub innych zaburzeniach;
  • Przejrzystość – mętny mocz może być oznaką rozwijającej się infekcji dróg moczowych bądź kamicy nerek. Mocz powinien być klarowny;
  • Odczyn PH – prawidłowy odczyn moczu, to odczyn kwaśny, dla którego pH mieści się w przedziale od 4,5 do 7,8;
  • Ciężar właściwy – określa, czy nerki prawidłowo zagęszczają mocz. Norma to: 1,023-1,035 g/cm3;
  • Bilirubina – podwyższone stężenie występuje w moczu w przebiegu żółtaczki. Norma dla bilirubiny całkowitej to 1,1 mg/dl, a dla związanej to 0,3 mg/dl;
  • Erytrocyty – w moczu kobiety ciężarnej mogą znajdować się ich śladowe ilości, jednak ponad 10 w polu widzenia mikroskopu to znak, że w organizmie kobiety mogą rozwijać się infekcje dróg moczowych;
  • Leukocyty – powyżej 5 w polu widzenia mikroskopu może oznaczać schorzenia dróg moczowych lub/i nerek.

Wskaźnikami, których nie powinno być w badanym moczu są m.in. bakterie (ich obecność świadczy o zakażeniu), białko oraz glukoza. W przypadku kobiet ciężarnych dopuszcza się jednak obecność 200 mg białka na dobę. W moczu przyszłej matki mogą znajdować się także śladowe ilości glukozy, jednak regularne stwierdzanie obecności tego związku może świadczyć o rozwijającej się cukrzycy ciążowej. Z tych względów wykonywanie analizy moczu w drugim trymestrze ciąży jest tak istotne.

Jakie badania dodatkowe warto wykonać?

W przypadku wystąpienia określonych wskazań, warto wykonać także dodatkowe analizy, które wykluczą lub potwierdzą ryzyko wystąpienia szeregu wad wrodzonych u dziecka. Badania w drugim trymestrze ciąży mogą w związku z powyższym obejmować choćby przeprowadzenie amniopunkcji. Jest to inwazyjna metoda polegająca na pobraniu strzykawką próbki płynu owodniowego, w którym znajduje się materiał genetyczny płodu. Badanie to pozwala wykryć 200 różnych wad i zaburzeń. Najlepszym okresem na wykonanie amniopunkcji jest przedział od 15 do 17 tygodnia ciąży. Zbyt wczesne pobranie materiału może skutkować powikłaniami. Co ważne, zanim lekarz zleci wykonanie badania inwazyjnego, przeprowadzane są badania nieinwazyjne, a więc USG, test PAPP-A, czy test potrójny. Jeżeli wyniki tych badań okażą się niepokojące, wówczas wskazane może się okazać wykonanie amniopunkcji.

Badania w drugim trymestrze ciąży pozwalają wykryć i zareagować na ewentualne nieprawidłowości pojawiające się w organizmie przyszłej matki i jej dziecka. Choć może się wydawać, że okres od 4 do 6 miesiąca jest dla ciężarnych mniej ryzykowny niż pierwszy trymestr, to pod żadnym pozorem nie można w tym czasie zaniechać regularnych badań i kontroli lekarskich.

 

Ferring Pharmaceuticals

Podziel się tym ze znajomymi!

O autorze:

Kliniki Leczenia Niepłodności INVICTA to nowoczesne placówki medyczne stawiające na rozwój, wiedzę i kompetencje, które przekładają się na jakość i skuteczność leczenia. Procedury wykonywane w naszych Klinikach są zgodne z najnowszymi osiągnięciami medycyny, wyróżniają się kompleksowością i skutecznością.

Zostaw komentarz