Nieprawidłowa odpowiedź na stymulację

/, Zapłodnienie In Vitro/Nieprawidłowa odpowiedź na stymulację

Analiza sytuacji par, które zgłosiły się do klinik INVICTA w latach 2015-2018 na konsultację po niepowodzeniach leczenia, wykazała, że w 18% przypadków powodem zakończenia programu in vitro była nieprawidłowa odpowiedź na stymulację.

Standardowo u pacjentek, które leczone są metodą zapłodnienia pozaustrojowego stosuje się tzw. stymulację hormonalną. Dzięki farmakologii możliwe jest uzyskanie większej liczby komórek jajowych niż ma to miejsce w naturalnym cyklu. Najczęściej uzyskuje się kilka lub kilkanaście pęcherzyków jajowych. Dzięki temu zwiększa się szansę na uzyskanie zarodków oraz na zajście pacjentki w ciążę.

Wybieramy protokół stymulacji

Program stymulacji dobierany jest do profilu hormonalnego pacjentki. Lekarz dobiera go indywidualnie na podstawie m.in. wyników badań, dotychczasowej historii medycznej i oczekiwań pary

W praktyce klinicznej stosuje się standardowo dwie ścieżki postępowania:

  • protokół stymulacji długi, który rozpoczyna się podaniem leków tzw. agonistów we wcześniejszym cyklu menstruacyjnym
  • protokół krótki, podczas którego stymulację inicjuje się w fazie folikularnej i realizuje w trakcie jednego cyklu.

Coraz częściej mówi się jednak o korzyściach płynących z indywidualizacji postępowania i modyfikacji tradycyjnych protokołów.

Superstymulacja

Jednym z nowszych rozwiązań jest zastosowanie tzw. superstymulacji (stymulacja w fazie folikularnej, przechodząca w fazę lutealną) lub stymulacja tylko w fazie lutealnej. Wyżej wymienione sposoby postępowania wykorzystywane są w przypadku, gdy konieczne jest uzyskanie większej liczby komórek jajowych, jeśli u pacjentki występuje ryzyko obniżonej jakości oocytów, a także przy niskiej rezerwie jajnikowej.

Niepowodzenia poprzednich procesów mogą wynikać z braku dopasowania postępowania do potrzeb i organizmu pacjentki. W doborze protokołu o optymalnej skuteczności, ustaleniu poszczególnych leków i ich dawek, pomocne mogą okazać się wyniki AMH i dodatkowych badań.

Słaba odpowiedź na stymulację

Podobnie jak nieodpowiedni dobór leków, nieprawidłowy dzień rozpoczęcia terapii, czy obecność przedwcześnie dominującego pęcherzyka w jajniku (którego aktywność może blokować wzrost innych pęcherzyków) może zaburzać proces stymulacji. Z tego powodu konieczna jest szczegółowa ocena USG na różnych etapach procesu leczenia. Czasami mimo odpowiedniego poziomu AMH odpowiedź na stymulację jest zbyt słaba. Nieprawidłowości mogą również wystąpić w genach – wynikać z polimorfizmu lub mutacji genów dla hormonów LH, FSH, estradiolu i innych oraz ich receptorów. Warto przed rozpoczęciem programu, przeprowadzić odpowiednią diagnostykę, która pozwoli ocenić szansę na prawidłową odpowiedź przy zmianie postępowania.

W wyniku niewystarczającej odpowiedzi na stymulację, może rozwinąć się zbyt mała liczba pęcherzyków, można również uzyskać niedojrzałe komórki. Czasami może nawet dojść do zakończenia stymulacji jeszcze przez pobraniem komórek jajowych.

Hiperstymulacja

Może być to konieczne np. w przypadku nadmiernej odpowiedzi jajników na stymulację. Kontynuacja leczenia w takiej sytuacji obarczona jest dużym ryzykiem zespołu hiperstymulacji. Objawia się on powiększeniem jajników, wymiotami, nudnościami, zaburzeniami w oddychaniu, zwiększoną koncentracją erytrocytów we krwi, zaburzeniami pracy wątroby, a w bardzo poważnych i skrajnych przypadkach zakrzepicą niewydolnością nerek. W wyjątkowych sytuacjach może doprowadzić nawet do śmierci.

W sytuacji nieprawidłowej odpowiedzi pacjentki na stymulację należy zmodyfikować sposób prowadzenia procesu pod kątem indywidualnych potrzeb pacjentki. Jedną z możliwości jest również zastosowanie dodatkowej terapii farmakologicznej lub suplementacji. Czasami konieczna jest diagnostyka genetyczna w kierunku polimorfizmu odpowiednich genów mogących mieć wpływ na terapię.

About the Author:

INVICTA
Kliniki Leczenia Niepłodności INVICTA to nowoczesne placówki medyczne stawiające na rozwój, wiedzę i kompetencje, które przekładają się na jakość i skuteczność leczenia. Procedury wykonywane w naszych Klinikach są zgodne z najnowszymi osiągnięciami medycyny, wyróżniają się kompleksowością i skutecznością.

1 komenarz

  1. Inez 25 marca 2019 w 2:43 pm - Odpowiedz

    Dobrze jest uświadomić kobiety, co zrobić w sytuacji słabej reakcji na stymulację. Ja niestety dwukrotnie chciałam już się poddać. Na szczęście trafiłam na mądrego lekarza, który zmodyfikował leczenie i w końcu się udało. Niestety wiem, że dośc często zdarzają się rezygnacje ze względu na pierwsze niepowodzenia. Trzeba wiedzieć jakie są alternatywy.

Zostaw komentarz