Niska jakość uzyskanych komórek jajowych

//Niska jakość uzyskanych komórek jajowych
  • niska jakość komórek jajowych

Na jakość komórek jajowych wpływa wiele czynników. Najbardziej destrukcyjny charakter mają procesy związane ze starzeniem się organizmu kobiety. Wraz z wiekiem obniża się tzw. rezerwa jajnikowa, co zmniejsza szanse na uzyskanie ciąży. Jednocześnie z niższym poziomem AMH, obniża się również jakość komórek jajowych.

Co wpływa na jakość komórek jajowych?

Ograniczenie liczby pęcherzyków pierwotnych ma miejsce już ok. 25. roku życia, a wyraźny spadek zaczyna się po 35. roku życia. Stopniowo rośnie też ryzyko nie uzyskania ciąży w okresie roku starań – z 5% u dwudziesto-parolatek do 30% u pań po 35. roku życia.

Na obniżoną jakość gamet wpływ mogą mieć m.in. niedobory substancji takich jak hormon wzrostu, DHEA, testosteron czy wadliwa funkcja proteasomów odpowiedzialnych za degradację niepotrzebnych cząstek w komórce. Konsekwencją takich deficytów może być niepowodzenie leczenia związane z brakiem zapłodnień, problem z implantacją zarodka czy zahamowanie jego rozwoju.

W jaki sposób określa się jakość?

Najlepszym sposobem na określenie jakości komórek jajowych jest ich specjalistyczna ocena w laboratorium in vitro po zabiegu pick up. Oczywiście najważniejszym jej wykładnikiem będzie możliwość uzyskania po zapłodnieniu jajeczek prawidłowo rozwijających się zarodków. Z medycznego punktu widzenia, zanim kobieta zostanie poddana stymulacji hormonalnej, nie można w sposób jednoznaczny ocenić wszystkich potencjalnych nieprawidłowości w gametach. Pewne przypuszczenia można wysnuć na podstawie wyników badań laboratoryjnych lub USG, jednak najwięcej informacji przynosi realizacja programu zapłodnienia pozaustrojowego.

Obniżona jakość komórek jajowych – co dalej?

W przypadku stwierdzenia obniżonej jakości komórek, możliwe jest wprowadzenie szeregu zmian w postępowaniu i wdrożenie dodatkowych metod wspierających skuteczność in vitro. Jeśli przyczyną złej jakości gamet są niedobory hormonalne, możliwe jest zastosowanie opartej o wyniki oznaczeń laboratoryjnych suplementacji. Uwaga! Po suplementy i leki należy sięgać wyłącznie w konsultacji z lekarzem. W innym przypadku skutki przyjmowania takich preparatów mogą być odwrotne od zmierzonych.

Superstymulacja w procesie leczenia

Przy wielokrotnych niepowodzeniach programów in vitro związanych z brakiem zapłodnień lub niską jakością zarodków, można podjąć decyzję o przeprowadzeniu tzw. superstymulacji czy wielkokrotnej stymulacji w jednym procesie. Leczenie wdraża się, kiedy istnieje podejrzenie, że niepowodzenie mogło mieć związek ze słabą jakością komórek jajowych, które znajdują się w pęcherzykach gotowych do stymulacji. Superstymulacja polega na wielokrotnym pobraniu komórek jajowych w jednym procesie leczenia. W pierwszej kolejności pobierane są komórki o zazwyczaj niższej jakości. W trakcie dalszej stymulacji rosną nowe pęcherzyki, które pojawiły się w pierwszym etapie i były już gotowe do zareagowania na leki (gonadotropiny). Kiedy świeżopowstałe pęcherzyki urosną wraz z dojrzałymi komórkami jajowymi wykonuje się kolejne pobranie. W rezultacie uzyskuje się większą liczbę komórek, a nowopowstałe pęcherzyki dają szansę na uzyskanie wysokiej jakości komórek jajowych i uzyskanie prawidłowych zarodków.

Procedura IVM/IVM-R i mezoterapia jajników

Dodatkowo, w uzasadnionych przypadkach, można przeprowadzić procedurę IVM/IVM-R (dojrzewanie komórek jajowych in vitro), z zastosowaniem specjalnych podłoży poprawiających jakość oocytu. Innym stosowanym od niedawna zabiegiem, który może zwiększać szanse na uzyskanie prawidłowych komórek jajowych i tym samym na ciążę jest „odmładzanie” czy mezoterapia jajników. W zabiegu stosuje się własne osocze bogatopłytkowe pacjentki (PRP – ang. Platelet Rich Plasma). Odpowiednio wzbogacony preparat podaje się bezpośrednio do jajników podczas ich wielokrotnej punkcji (nakłuwania).

Z dostępnych informacji wynika, że obecnie INVICTA jest jedynym w Polsce ośrodkiem, który stosuje tą metodę i analizuje jej efektywność. W okresie ostatnich dwóch lat, w ośrodku wykonano blisko 70 zabiegów punkcji jajników z podaniem osocza bogatopłytkowego. W ich wyniku obserwowano średni wzrost rezerwy jajnikowej (mierzonej poziomem AMH) o ok. 30%, co przy skrajnie niskich wartościach jest dużym sukcesem. U pacjentek po zabiegach uzyskiwano także o ok. 1-2 pęcherzyki jajnikowe więcej. W wyniku leczenia 3 pacjentki zaszły w ciążę w toku naturalnych starań, kilka innych poczęło dziecko po zabiegu zapłodnienia pozaustrojowego. Część par pozostaje nadal w procesie leczenia. Statystycznie rokowania na uzyskanie ciąży w wyniku zapłodnienia in vitro w przypadku pacjentek, u których stosowano zabieg, wzrastały z ok. 1% do ok. 20%.

Obecnie trwają również prace nad wdrożeniem innowacyjnej procedury aktywacji tkanki jajnikowej in vivo (w organizmie pacjentki). Zabieg polega na stymulacji tkanki jajnika poprzez jej kontrolowane naruszenie z użyciem specjalnych narzędzi. Efekty, w postaci poprawy rezerwy jajnikowej i możliwości pobrania komórki jajowej, mogą być uzyskane po kilku miesiącach od operacji.

W przypadku podejrzenia zmian genetycznych, para powinna skonsultować się z lekarzem genetykiem. W toku wywiadu i na podstawie dostępnych danych, ustali on potencjalne ryzyko, zleci ew. badania i zaproponuje możliwe rozwiązania. Można np. rozważyć diagnostykę przedimplantacyjną PGS/PGD lub program in vitro z komórkami jajowymi od anonimowej, zdrowej dawczyni.

About the Author:

INVICTA
Kliniki Leczenia Niepłodności INVICTA to nowoczesne placówki medyczne stawiające na rozwój, wiedzę i kompetencje, które przekładają się na jakość i skuteczność leczenia. Procedury wykonywane w naszych Klinikach są zgodne z najnowszymi osiągnięciami medycyny, wyróżniają się kompleksowością i skutecznością.

1 komenarz

  1. weronika 4 lutego 2019 w 2:57 pm - Odpowiedz

    staramy sie z mezem o dziecko juz kilkanascie miesiecy i dopiero tu znalazlam informacje o tym jaka moze byc potencjalna przyczyna problemow

Zostaw komentarz