Późne macierzyństwo – jak zajść w ciążę?

Strona główna/Leczenie niepłodności/Późne macierzyństwo – jak zajść w ciążę?
  • późne macierzyństwo

Zmiany społeczne i cywilizacyjne postępują w niezwykle szybkim tempie. Dowodem na tę tendencję może być fakt, że obecnie kobiety zdecydowanie później niż jeszcze 15 lat temu, podejmują starania o pierwsze dziecko. Nie jest jednak prawdą – choć nie byłoby w tym nic złego – że przesuwanie w czasie planów prokreacyjnych zawsze wynika z egoistycznych pobudek przyszłych rodziców. Często chodzi tu o poczucie odpowiedzialności i chęć zapewnienia dziecku, jak najlepszych warunków do życia. Niestety, późne macierzyństwo może nieść ze sobą pewną dozę ryzyka. Jak bezpiecznie zajść w ciążę po 35. roku życia?

Późne macierzyństwo coraz częściej – dlaczego?

Większe szanse na osobisty rozwój niż jeszcze kilka dekad wcześniej sprawiają, że coraz więcej kobiet świadomie odsuwa w czasie moment zajścia w pierwszą ciążę. Niektóre z kolei w ogóle nie decydują się na macierzyństwo. Wynika to po części z wyboru, którego kilkadziesiąt lat temu nie miały nasze babki, czy prababki. Obecnie, wśród polskich kobiet dominują trzy drogi dotyczące planów prokreacyjnych, a decyzja o tym którą z nich wybrać na szczęście, coraz częściej należy do samej kobiety. Niektóre z nich decydują się poświęcić swoje życie jedynie dzieciom, inne nie chcą ich mieć w ogóle. Jeszcze inna grupa kobiet stara się pogodzić plany zawodowe z macierzyństwem, często odkładając w czasie to drugie. Czy wynika to jednak tylko ze względów związanych z rozwojem kariery?

Okazuje się, że wiele kobiet decyduje się na późne macierzyństwo, gdyż zależy im na uprzednim zbudowaniu statusu ekonomicznego, pozwalającego na wychowywanie dzieci w poczuciu finansowego bezpieczeństwa. Obecny rynek pracy najczęściej wymusza niestety w tym względzie spore wyrzeczenia czasowe. Istnieją także kobiety, które nie czują się w pełni gotowe do macierzyństwa w wieku dwudziestu kilku lat i uważają, że dopiero jako dojrzalsze osoby będą w stanie w pełni świadomie cieszyć się z bycia matką i wychowywać swoje dzieci na podstawie zdobytego doświadczenia życiowego. Wiele kobiet, wierząc w postęp medycyny i lepszą niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu opiekę lekarską, nie obawia się późnego macierzyństwa. Czy słusznie?

Wiek a płodność kobiety

Przekroczenie 35., a nawet już 30. roku życia wiążę się z fizjologicznymi zmianami zachodzącymi w organizmie kobiety, które mogą mieć wpływ na przebieg jej ciąży. Chodzi tu przede wszystkim o poziom progesteronu odgrywającego bardzo ważną rolę, gdyż wpływa on na zdolności adaptacyjne umożliwiające kontynuowanie ciąży. Po 30 r.ż. poziom tego hormonu systematycznie spada, powodując, że kobieta może mieć trudności z poczęciem dziecka, z utrzymaniem ciąży, a także z samym jej przebiegiem. Wpływać mogą na to także dolegliwości lub schorzenia, które pojawiają się z wiekiem u wielu osób. Dodatkowo, nie można lekceważyć faktu, że moment zajścia w ciążę jest często kluczowy w kontekście chorób genetycznych lub wad wrodzonych u płodu. Dlatego tak ważne jest, aby w czasie trwania ciąży (nie tylko u matki po 35 r.ż.) wykonać panel badań diagnostycznych, takich jak np. test PAPP-A.

Jednym z największych ryzyk dla kobiet decydujących się na późne macierzyństwo, są problemy z samym zajściem w ciążę. Z wiekiem płodność kobiet sukcesywnie spada powodując, że skuteczne zapłodnienie bez farmakologicznego wsparcia może być utrudnione. Dlatego też niezwykle ważne jest, aby decyzji o dziecku nie odkładać na przysłowiową “ostatnią chwilę”, ale w konsultacji z lekarzem specjalistą zaplanować moment, w którym starania o ciążę nie będą obarczone koniecznością zastosowania farmakoterapii czy metod wspomaganego rozrodu. Czy istnieją zatem sposoby na to, aby zaplanować późne macierzyństwo w sposób bezpieczny i zwiększający szanse na spontaniczna ciążę?

Jak zajść w ciążę w dojrzałym wieku?

Kobiety, które odkładają w czasie decyzję o dziecku, mają obecnie możliwość kontrolowania swojej płodności, a nawet oszacowania przypuszczalnego czasu wystąpienia pierwszych następstw związanych z menopauzą. Chodzi tu o badanie poziomu AMH, a więc hormonu anty-Müllerowskiego. Na co mogą wskazywać wyniki tej analizy? Przede wszystkim pozwalają one określić stan rezerwy jajnikowej, a tym samym zdolność kobiety do rozrodu. Szacuje się, że w wieku pokwitania kobieta posiada kilkaset tysięcy komórek jajowych, przy czym każdego dnia traci ona około 20 z nich. Po przekroczeniu 35. roku życia obserwuje się przyspieszenie tego procesu i kobieta zaczyna tracić dwa razy więcej komórek jajowych niż miało to miejsce wcześniej.

Badanie poziomu AMH zleca się obecnie nawet u kobiet około 20. roku życia. Dlaczego? Ponieważ coraz częściej lekarze spotykają się u swoich pacjentek ze zjawiskiem wczesnej menopauzy. Jeżeli tak się dzieje, można z odpowiednim wyprzedzeniem zareagować i wdrożyć rozwiązania dopasowane do sytuacji kobiety.

Mrożenie komórek jajowych – krioprezerwacja

Jedną z metod planowania rozrodu, jaką może zaproponować lekarz pacjentce chcącej odłożyć w czasie decyzję o ciąży jest możliwość zamrożenia komórek jajowych. Rozwiązanie to stosuje się w przypadku stwierdzenia obniżonej rezerwy jajnikowej u kobiety planującej późniejsze macierzyństwo, czy to z powodów społecznych, ekonomicznych, czy też zdrowotnych. Krioprezerwacja jest także często jedyną szansą na ciążę dla pacjentek onkologicznych, których komórki jajowe ulegają zniszczeniu w wyniku zastosowania u nich chemioterapii bądź radioterapii. Na zamrożenie komórek jajowych decyduje się w Polsce coraz więcej kobiet świadomie myślących o późniejszym macierzyństwie. Klinika Invicta przygotowała Program Mrożenia Komórek Jajowych oferujący pacjentkom możliwość zachowania swojej płodności. Program wspierany jest przez najbardziej doświadczony zespół embriologów w Polsce pod kierownictwem dr Joanny Liss.

In vitro z komórkami jajowymi dawczyni

Może się zdarzyć, że z jakiegoś powodu kobieta planująca późniejszą ciążę nie zdąży zamrozić swoich komórek jajowych lub w trakcie przeprowadzonego badania poziomu AMH okazuje się, że jej rezerwa jajnikowa nie pozwala już na skuteczne zapłodnienie. Niektóre kobiety nieplanujące posiadania potomstwa, w pewnym momencie swojego życia zmieniają zdanie, ale niestety jest już za późno na zajście w spontaniczną ciążę. Dla wszystkich tych pacjentek dostępna jest obecnie możliwość poddania się zabiegowi zapłodnienia pozaustrojowego in vitro z komórkami jajowymi dawczyni. Program oparty na działalności banku gamet mrożonych lub świeżych, skierowany jest przede wszystkim do pacjentek:

  • borykających się z wczesną menopauzą lub/i obniżoną rezerwą jajnikową,
  • w przypadku których terapia hormonalna nie przynosi rezultatu,
  • mających problemy z utrzymaniem ciąży (po wielokrotnych poronieniach),
  • będących po leczeniu onkologicznym,
  • niereagujących na próby leczenia niepłodności z użyciem własnych komórek jajowych,
  • z niskiej jakości komórkami jajowymi,
  • obciążonych chorobami genetycznymi.

Późne macierzyństwo – kiedy skonsultować się z lekarzem?

Kobiety, które planują odłożenie w czasie decyzji o ciąży, powinny już w momencie poczynienia tego postanowienia udać się do lekarza w celu zbadania poziomu hormonu AMH we krwi. Pozwoli to określić, czy i kiedy konieczne byłoby na przykład zamrożenie komórek jajowych. Kolejnym aspektem, który powinien skłonić kobietę i jej partnera do odwiedzenia specjalisty, są problemy z poczęciem potomstwa, kiedy już para się na to zdecydowała. Konieczne może się okazać wdrożenie leczenia farmakologicznego, psychologicznego lub zastosowanie metod wspomaganego rozrodu.

Nawet jeżeli kobieta, która przekroczyła 35. rok życia nie miała większych problemów ze skutecznym zajściem w ciążę, to musi ona pamiętać, że jej wizyty u lekarza powinny być zdecydowanie bardziej zintensyfikowane niż ma to miejsce u młodszych ciężarnych kobiet. Dlaczego? Ponieważ z założenia późna ciąża jest klasyfikowana jako ciąża wysokiego ryzyka, obarczona możliwością wystąpienia cukrzycy, chorób nerek, nietolerancji węglowodanów, czy nadciśnienia tętniczego. Istnieją zestawy badań, których wykonanie zaleca się ciężarnym kobietom, które przekroczyły 35 r.ż. Należą do nich:

  • USG i test PAPP-a między 11. a 13. tygodniem ciąży, a więc nieinwazyjne badania genetyczne,
  • w zależności od wyników powyższych badań konieczne może się okazać wykonanie amniopunkcji.

Kiedy nie możecie zajść w ciążę – czy warto odkładać decyzję na później?

Decyzja o momencie rozpoczęcia starań o dziecko, to jedna z najbardziej osobistych i indywidualnych decyzji do podjęcia przez przyszłych rodziców, bądź samą kobietę. Choć badania wskazują, że najlepszym czasem na pierwszą ciążę jest wiek pomiędzy 20 a 25 r.ż., to w dzisiejszych czasach bynajmniej nie jest to już normą. Późne macierzyństwo ma wiele zalet, takich jak ustabilizowana sytuacja ekonomiczna rodziców, ich dojrzałość emocjonalna, możliwość sprawniejszego pogodzenia obowiązków służbowych i wychowania dziecka. Kluczowym w podjęciu decyzji o odłożeniu w czasie starań o dziecko, jest jednak zaplanowanie ciąży w konsultacji z lekarzem specjalistą. Świadome podejście do tej kwestii może zagwarantować szczęśliwe macierzyństwo w odpowiednim czasie.

O autorze:

Kliniki Leczenia Niepłodności INVICTA to nowoczesne placówki medyczne stawiające na rozwój, wiedzę i kompetencje, które przekładają się na jakość i skuteczność leczenia. Procedury wykonywane w naszych Klinikach są zgodne z najnowszymi osiągnięciami medycyny, wyróżniają się kompleksowością i skutecznością.

Zostaw komentarz